کلینیک درمان زخم آسا

درمان سوختگی با آب جوش و مراقبت های اولیه

درمان سوختگی با آب جوش و مراقبت های اولیه
فهرست مطالب

یکی از رایج‌ترین انواع سوختگی به خصوص درمیان کودکان سوختگی با آب داغ یا بخار آب داغ می‌باشد. این نوع سوختگی معمولاً در درجات یک یا دو سوختگی طبقه بندی می شود، اما مجاورت طولانی‌تر با عامل سوختگی می‌تواند در مواردی منجر به سوختگی درجه سه نیز شود. اقدامات اولیه در هنگام سوختگی با آب داغ می‌تواند به التیام سریعتر آن کمک کند. پس از انجام اقدامات اولیه لازم است با توجه به شدت زخم برای گرفتن یک درمان تخصصی تر با پزشک یا اورژانس تماس حاصل کرد.

عوامل ایجاد سوختگی با آب جوش


عوامل ایجاد سوختگی با آب جوش

سوختگی با آب داغ یا اسکالد ممکن است تصادفی یا غیر تصادفی باشد، اما بسیاری از آن ها قابل پیشگیری هستند. این سوختگی معمولاً وقتی که عجله دارید یا تحت فشار هستید در اثر یک اتفاق جزئی، رخ می دهد. مثلا:

  • ممکن است با ریختن نوشیدنی یا سوپ داغ روی پوست، باعث سوختگی خودتان شوید.
  • بخار فر یا مایکروویو در صورتی که خیلی نزدیک باشید، ممکن است باعث سوختگی شود.
  • سوختگی با آب شیر، در صورتی که دمای آب بالای 50 درجه ی سانتیگراد (120 درجه ی فارنهایت) تنظیم شود.

سوختگی ها، در صنعت رستوران داری خیلی رایج است. در آشپزخانه ی رستوران، به منظور عدم رشد باکتری و شستن مناسب ظروف، باید دمای آب بالا باشد. یک قطره ی کوچک یا یک تصادف می تواند در کسری از ثانیه، باعث سوختگی شدید شود.

شدت سوختگی با آب جوش (اسکالد)


سوختگی با بخار آب جوش، از آن جایی که به اندازه ی سایر سوختگی ها خطرناک به نظر نمی رسد، زیاد جدی گرفته نمی شود. بخار می تواند از لایه های بیرونی پوست عبور کرده و باعث سوختگی شدید در لایه های زیرین شود. در صورتی که لایه های بیرونی ظاهراً آسیب شدیدی ندیده اند، لایه های زیرین ممکن است آسیب دیده باشند.

شدت سوختگی، نتیجه ی موارد زیر است:

  • دمای مایع داغ یا بخار
  • مدت زمانی که پوست با مایع داغ یا بخار در تماس بوده
  • وسعت ناحیه ی سوخته ی بدن
  • محل سوختگی

آب جوش در موارد زیر باعث سوختگی درجه 3 می شود:

  • 1 ثانیه تماس با دمای 68 درجه ی سانتیگراد (156 درجه ی فارنهایت)
  • 2 ثانیه تماس با دمای 65 درجه ی سانتیگراد (149 درجه ی فارنهایت)
  • 5 ثانیه تماس با دمای 60 درجه ی سانتیگراد (140 درجه ی فارنهایت)
  • 15 ثانیه تماس با دمای 56 درجه ی سانتیگراد (133 درجه ی فارنهایت)

علائم سوختگی با آب جوش (اسکالد)


در بسیاری از افراد، اولین علامت سوختگی با آب جوش، درد شدید و ناگهانی است. با این حال، سوختگی های درجه ی 3 یا سوختگی تمام ضخامت، به اعصاب زیر پوست آسیب رسانده و ممکن است اصلاً دردی نداشته باشد.

سوختگی درجه 1

سوختگی درجه 1

سوختگی درجه ی 1 یا سوختگی سطحی، نسبتاً جزئی است. این سوختگی فقط به لایه های اولیه ی پوست به نام اپیدرم، آسیب وارد می کند.

سوختگی سطحی زمانی رخ می دهد که کمی آب جوش روی فرد بپاشد؛ مانند وقتی که فرد در حال آشپزی است یا وقتی که آب داغ خیلی کم با پوست تماس پیدا می کند.

علائم سوختگی درجه ی 1 عبارتند از:

  • درد، که ممکن است چندین ساعت ادامه داشته باشد.
  • صورتی یا قرمز شدن پوست
  • پوسته پوسته شدن در طی بهبود سوختگی
  • خشکی ظاهری پوست

سوختگی درجه ی 2

سوختگی درجه ی 2

سوختگی درجه ی 2 باعث آسیب به اپیدرم و سطح بالایی لایه ی زیرین به نام درم (درمیس) می شود. نام دیگر این آسیب، سوختگی نیمه ضخامت است. این سوختگی ها جدی تر هستند و در صورتی رخ می دهند که آب جوش مدت طولانی تری روی پوست بماند.

برخی از علائم سوختگی درجه ی 2 عبارتند از:

  • درد به مدت چند روز یا چند هفته
  • پوست آبکی و مرطوب
  • تاول
  • پوست قرمز، صورتی یا سفید در زیر تاول

این سوختگی ها معمولاً 2-3 هفته زمان می برد تا بهبود یابد. گاهی اوقات فرد برای درمان نیازمند گرافت پوستی خواهد بود. سوختگی های درجه 2، معمولاً اسکار دارند که بعد از چند سال ناپدید خواهد شد.

سوختگی درجه ی 3

سوختگی درجه ی 3

سوختگی درجه ی 3 یا سوختگی تمام ضخامت، جدی ترین نوع است. این سوختگی به تمام لایه های پوست می رسد. این سوختگی می تواند باعث عفونت شدید شده و در صورتی که فرد درمان نشود، مرگبار خواهد بود. تماس طولانی مدت با آب جوش، باعث سوختگی درجه ی 3 خواهد شد.

برخی از علائم عبارتند از:

  • درد نداشتن یا دردی که فوراً خوب می شود.
  • علائم بیماری مثل تب و ضعف
  • پوست با ظاهر شدیداً آسیب دیده
  • پوست سفید، صورتی یا قرمز
  • نواحی پوستی خاکستری یا سیاه

سوختگی های درجه ی 3 ممکن است نیازمند بستری باشند. ممکن است فرد گرافت پوستی، جراحی، آنتی بیوتیک یا ترکیبی از این موارد لازم داشته باشد.

درمان سوختگی با آب جوش


درمان سوختگی با آب جوش

درمان و اقدامات اولیه

در صورت امکان یا در صورت نیاز:

  • روند سوختن را قطع کرده یا منبع گرما را دور کنید.
  • شعله را با آب یا پتو خاموش کنید. در صورتی که لباس فرد شعله ور است، فرد را روی زمین بغلطانید تا شعله ها خاموش شود.
  • لباس هایی که روی سوختگی هستند در بیاورید. لباس، باعث حبس گرما (حتی در سوختگی با آب جوش) شده و در نتیجه باید در اسرع وقت آن ها را در بیاورید؛ اما لباس هایی را که به پوست چسبیده نکنید. این کار باعث آسیب به پوست خواهد شد.
  • سوختگی با قیر باید با آب خنک شود اما قیر از پوست جدا نشود.
  • در سوختگی های الکتریکی، قبل از انجام اقدامات اولیه، فرد را از منبع برق جدا کنید. در صورتی که نمی توانید برق را قطع کنید: در صورتی که فرد با منبعی با ولتاژ کم (220-240 ولت، برق خانگی) آسیب دیده، فرد را با استفاده از وسیله ای نارسانا مانند عصای چوبی یا صندلی چوبی، از منبع برق جدا کنید.
  • به کسی که به منبعی با ولتاژ بالا وصل شده، نزدیک نشوید.
  • در سوختگی با مواد شیمیایی، لباس های آلوده ی فرد را در بیاورید. در صورتی که ماده ای خشک است آن را از روی پوست پاک کنید و پوست را با آب فراوان، به شرح زیر، شست و شو دهید. به دنبال خنثی کردن ماده ی شیمیایی نباشید.

محل سوختگی را فوراً با آب یخ بشویید.

ترجیحاً به مدت حداقل 20 دقیقه از آب جاری استفاده کنید. برای مثال محل سوختگی را زیر شیر آب بگیرید. استفاده از دوش برای نواحی بزرگ تر، مناسب خواهد بود.

توجه: از آب خیلی سرد، یخ یا هر چیزی که درون فریزر بوده، استفاده نکنید؛ این کاهر باعث آسیب به پوست می شود. فرد را گرم نگه دارید تا دچار هیپوترمی (کم حرارتی) نشود. سوختگی های شیمیایی باید آب فراوان و بیش از 20 دقیقه شسته شود (برای آگاهی از مدت زمان لازم برای شستن سوختگی شیمیایی، در صورت امکان از پزشک کمک بگیرید).

انگشتر، دستبند، ساعت و … را در بیاورید.

این موارد ممکن است در صورت تورم، باعث تنگی و فشار شود.

سوختگی را با سلفون بپوشانید.

سلفون برای پوشاندن سوختگی مناسب است؛ زیرا در صورتی که چند سانتی متر اول آن استفاده نشود و دور انداخته شود، استریل است. همچنین به پوست نمی چسبد، دکتر می تواند وضعیت سوختگی را از روی آن ببیند و سوختگی را بررسی کند، به عنوان محافظ عمل می کند و آرامش بخش است.

در صورت در دسترس نبودن سلفون، می توانید از کیسه فریزر استفاده کنید. اجازه دهید تا زمان معاینه ی پزشک یا پرستار، سلفون روی سوختگی بماند.

نکته: به جای اینکه سلفون را دور آن بپیچید، چند لایه از آن را روی سوختگی قرار دهید تا در صورت تورم محل سوختگی، به آن فشار نیاید؛ پس مثلاً سلفون را چند دور، دور پا یا دستی که سوخته، نپیچید. در صورت سوختگی دست، می توانید دست را در یک کیسه فریزر گشاد نگه دارید.

مسکن

پاراستامول یا ایبوپروفن، می تواند در سوختگی های کوچک باعث تسکین درد شود. ممکن است در صورت نیاز، پزشک مسکن قوی تری تجویز کند.

اقدامات ممنوعه

  • ترکاندن تاول ها. بهتر است که به آن ها دست نزنید تا توسط پزشک معاینه شده و خطر عفونت کاهش یابد.
  • استفاده از کرم، پماد، روغن و … . (فقط آفتاب سوختگی ملایم از این قاعده مستثنی است. کرم مرطوب کننده برای بهبود این مورد، مناسب است.)
  • استفاده از چسب یا پوشش چسبنده یا پرز دار

پماد برای سوختگی با آب جوش

کرم ها و پمادهای آنتی بیوتیک، از عفونت جلوگیری می کنند. در 3-5 روز اول، پس از شستن، از کرم یا پماد آنتی بیوتیک استفاده کنید. این کار باعث جلوگیری از عفونت محل سوختگی و چسبیدن پانسمان به محل سوختگی می شود. پماد آنتی بیوتیک، مانند باسیتراسین یا نئوسپورین را روی سوختگی بمالید و با سلفون یا پانسمان یا پارچه ی استریل و بدون پرز روی آن را بپوشانید. باسیتراسیون یا نئوسپورین را آنلاین بخرید.

موقعیت های اورژانسی

در صورتی که سوختگی ویژگی های زیر را دارد، اقدامات اورژانسی لازم است:

  • خیلی دردناک است.
  • محل وسیعی از بدن را فراگرفته است.
  • دردی ندارد اما پوست آن به شدت آسیب دیده است.
  • شدید است.

در بخش اورژانس، پزشک سوختگی را معاینه کرده و مشخص می کند که آیا به درمان نیاز دارد یا خیر. ممکن است فردی آنتی بیوتیک یا داروهای تزریقی نیاز داشته باشد. در صورت سوختگی شدید، گرافت پوستی می تواند ناحیه ی آسیب دیده را ترمیم کند.

چه زمانی به پزشک مراجعه شود؟


در صورت بروز هریک از موارد زیر، فوراً با پزشک تماس بگیرید:

  • دردی که بدتر می شود
  • قرمزی یا تورمی که بدتر می شود
  • چرک آمدن از زخم
  • تب 38 درجه ی سانتیگراد (100.4 درجه ی فارنهایت) یا بالاتر. یا هر دمایی به تشخیص پزشک
  • به نظر می رسد که زخم در حال بهبود نیست
  • حالت تهوع و استفراغ

عوارض جانبی سوختگی با آب جوش


عوارض جانبی سوختگی با آب جوش

سوختگی با آب جوش یا اسکالد، دردناک و خطرناک است. شدت علائم شما به میزان جدی بودن سوختگی، بستگی دارد. بر اساس میزان آسیب به پوست، 4 نوع سوختگی وجود دارد:

  • سوختگی سطحی اپیدرم: در این نوع سوختگی، لایه بیرونی پوست (اپیدرم) آسیب می بیند. ممکن است کمی دچار قرمزی، تورم و درد ناحیه سوخته شوید.
  • سوختگی سطحی درمی: این سوختگی (اسکالد)، به لایه ی دوم پوست (درم یا درمیس) رسیده و انهای عصب ها، رگ های خونی، و فولیکول مو را تحت تأثیر قرار می دهد. ممکن است پوست صورتی کمرنگ شده و کمی درد داشته باشید و محل سوختگی تاول بزند.
  • سوختگی عمیق درمی یا سوختگی نیمه ضخامت: همانند سوختگی سطحی درمی، در این نوع سوختگی نیز دو لایه ی اولی پوست آسیب می بینند. ممکن است درد شما یا خیلی دردناک باشد یا اصلاً درد نداشته باشد. پوستتان قرمز می شود و ظاهری مرطوب یا خشک خواهد داشت. همچنین ممکن است ناحیه ورم کند و تاول بزند.
  • سوختگی تمام ضخامت: این نوع سوختگی جدی ترین نوع سوختگی است و هر سه لایه ی پوست (اپیدرم، درم، لایه ی ساب کوتیس یا زیر پوست) را درگیر می کند. سوختگی تمام ضخامت به عنوان سوختگی درجه ی 3 نیز شناخته می شود و نیازمند اقدامات پزشکی فوری است. ممکن است پوستتان تغییر کرده و نرم، چرم مانند یا چسبناک شود. پوست شما در اثر سوختگی از بین رفته و ممکن است سوختگی باعث سیاه شدن بافت ها شود.

در صورتی که لرز کردید یا سوختگی شما وسیع تر از 7.5 سانتی متر (3 اینچ) است، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

گروه هایی که خطر سوختگی با آب جوش در آن ها بالا است.


اکثر قربانیان سوختگی با آب جوش، بچه ها و بعد از آن ها افراد مسن و افرادی که نیازهای خاصی دارند، هستند.

بچه ها

بچه ها

در حالی که بچه های بزرگتر بیشتر به علت تماس مستقیم با آتش دچار سوختگی می شوند، بچه های کوچکتر بیشتر با مایعات داغ یا بخار می سوزند.

بسیاری از بچه های کوچک، ممکن است به دلایل زیر که مربوط به شخصیت و غریزه ی آن هاست، دچار اسکالد یا سوختگی شوند:

  • کنجکاوی
  • درک محدود از خطر
  • عدم توانایی عکس العمل سریع در صورت تماس با مایعات داغ یا بخار

همچنین بچه ها پوست نازکی دارند و در نتیجه حتی تماس کم با بخار یا مایعات داغ نیز باعث سوختگی عمیق خواهد شد.

افراد مسن

همانند بچه ها، افراد مسن هم پوست نازکی دارند و باعث می شود که خطر سوختگی های عمیق در آن ها بالا برود. برخی از مواردی که باعث می شود افراد مسن بیشتر در معرض سوختگی با آب جوش یا اسکالد قرار گیرند عبارتند از:

  • برخی از مشکلات پزشکی یا داروها باعث کاهش توانایی احساس گرما می شود؛ در نتیجه افراد مسن متوجه داغی بخار یا مایعات داغ نشده و آسیب می بینند.
  • برخی از مشکلات باعث می شود که احتمال افتادن در آن ها در حالی که مایعات داغ حمل می کنند یا در نزدیکی مایعات داغ یا بخار هستند، افزایش یابد.

افراد ناتوان

افراد ناتوان ممکن است مشکلاتی داشته باشند که باعث شود هنگام حمل مواد داغ، بیشتر در معرض خطر باشند. مثلاً:

  • اختلالات حرکتی
  • حرکات آهسته یا غیرقابل کنترل
  • ضعف عضلانی
  • سرعت عکس العمل پایین

همچنین مشکلات مربوط به هوشیاری، حافظه یا عقل، باعث می شود که تشخیص خطر یا عکس العمل مناسب برای دور شدن از خطر، دشوار باشد.

جلوگیری از سوختگی با بخار و آب جوش (اسکالد)


جلوگیری از سوختگی با بخار و آب جوش (اسکالد)

در اینجا تعدادی راهکار برای کاهش احتمال سوختگی با بخار و مایعات داغ (اسکالد) در خانه، آورده شده است:

  • هرگز غذاهایی که روی اجاق در حال پخت هستند را به حال خود رها نکنید.
  • دسته های ظروف روی اجاق را به طرف پشت اجاق گاز بچرخانید.
  • در حال آشپزی و نوشیدن مایعات داغ، کودک را در آغوش خود نگه ندارید.
  • مایعات داغ را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی قرار دهید.
  • بر استفاده ی کودکان از اجاق گاز، فر یا مایکروویو نظارت داشته باشید یا استفاده از این ها را برای او ممنوع کنید.
  • در صورت حضور کودک در خانه، از رومیزی استفاده نکنید (ممکن است آن را بکشد و باعث شود مایعات داغ رویش بریزد).
  • هنگام حمل مایعات داغ، مراقب موانعی مانند بچه، اسباب بازی و حیوانات خانگی باشید.
  • از فرش های کوچک در آشپزخانه و به خصوص نزدیک اجاق گاز استفاده نکنید.
  • دمای وسایل گرمایشی خود را روی 48 درجه ی سانتیگراد (120 درجه ی فارنهایت) تنظیم کنید.
  • قبل از حمام کردن کودک، گرمای آب را امتحان کنید.

سؤالات متداول


سوختگی با آب جوش، سوختگی درجه ی چند خواهد بود؟

معمولاً ریختن آب داغ روی پوست، باعث سوختگی درجه ی 1 یا درجه ی 2 می شود.

چگونه می توانم سوختگی با آب جوش را سریع درمان کنم؟

فوراً سوختگی را زیر آب سرد بگیرید یا از کمپرس سرد و خیس استفاده کنید. این کار را به مدت 10 دقیقه یا تا زمانی که درد تسکین یابد، انجام دهید. از پماد، خمیردندان یا کره روی سوختگی استفاده نکنید، زیرا ممکن است باعث عفونت شود.

چقدر طول می کشد تا سوختگی با آب جوش (اسکالد) درمان شود؟

سوختگی های جزئی که فقط لایه ی رویی پوست و کمی از بافت زیرین را درگیر می کند (سوختگی درمی سطحی)، معمولاً طی 14 روز بهبود یافته و کمی اسکار باقی می گذارد.

آیا سوختگی با بخار، باعث ایجاد اسکار خواهد شد؟

سوختگی با بخار، در صورتی که درمان نشود، باعث آزردگی و اسکار می شود.

چرا بعد از سوختگی رنگ پوستم صورتی می شود؟

کم رنگی پوست ناحیه ی درمان شده، نتیجه ی روند طبیعی بهبودی است. ممکن است صورتی کمرنگ یا پررنگ، قهوه ای یا خاکستری باشد؛ اما خطرناک نیست.

آیا خمیردندان برای سوختگی خوب است؟

از پماد، خمیردندان یا کره روی سوختگی استفاده نکنید؛ چون ممکن است باعث عفونت شود. از آنتی بیوتیک های موضعی استفاده نکنید. روی سوختگی را با پانسمان استریل بدون چسبندگی بپوشانید. در صورت تاول زدن، آن را بپوشانید و اجازه دهید تا خود به خود بهبود یابد.

چه چیزی برای سوختگی با بخار داغ مناسب است؟

  1. فوراً فرد را از منبع گرما دور کنید تا فرایند سوختن ادامه نیابد.
  2. محل سوختگی را به مدت 20 دقیقه زیر آب سرد یا ولرم بگیرید (از یخ، آب یخ، یا کرم و مواد چرب مانند کره استفاده نکنید).

درد سوختگی با بخار، کی بهبود می یابد؟

درد سوختگی ممکن است با توجه به عامل آن، چند دقیقه یا چندین ماه طول بکشد. سوختگی جزئی باعث درد آنی می شود که بعد از یک ساعت خوب می شود.

آیا استفاده از آرد در هنگام سوختگی با آب جوش مناسب است؟

چندین متخصص سوختگی ثابت کرده اند که نباید برای درمان سوختگی از آرد استفاده کرد؛ زیرا باعث خنک شدن سوختگی نخواهد شد و حتی باعث درد شده، خطر عفونت را افزایش داده و معاینه و درمان زخم را برای پزشک متخصص دشوار خواهد کرد.

بهترین پماد برای سوختگی با آب جوش چیست؟

یک گزینه ی مناسب و بدون نیاز به نسخه برای سوختگی های ساده، استفاده از پماد پولیسپورین یا نئوسپورین است و سپس می توانید روی آن را با یک پوشش نچسب مانند پد تلفا، بپوشانید.

فهرست مطالب
زنبیل خرید
تماس با کلینیک
×مشاوره در واتساپ